Ogólnobudowlane:

Harmonogram prac na budowie – pod kątem wykonywanych instalacji.

  • Przygotowanie przejść technologicznych w ławach fundamentowych pod przyłącza wody użytkowej, kanalizacji sanitarnej, dolnego źródła pompy ciepła oraz gruntowego wymiennika ciepła,
  • Ławy fundamentowe,
  • Ułożenie poziomu kanalizacji sanitarnej,
  • Chudy beton,
  • Budynek w stanie surowym, zamkniętym. Okna i drzwi zamontowane,
  • Wykonanie pionów kanalizacyjnych wraz z odpowietrzeniami, osadzenie szafek rozdzielaczowych i tranzytów prowadzonych w ścianach. Przygotowanie przebić w ścianach i stropach dla wentylacji. Prace prowadzone równolegle z elektrykami,
  • Tynkowanie,
  • Rozprowadzenie instalacji w posadzce, montaż grzejników i podejść pod przybory sanitarne. Koordynacja z elektrykami ułożenia przewodów do regulatorów temperatury w pomieszczeniach,
  • Wykonanie warstwy izolacji na stropie i ogrzewania podłogowego,
  • Wylewki,
  • Instalowanie kanałów wentylacji mechanicznej,
  • Zamykanie sufitów podwieszanych, ścian GK, malowanie i układanie glazury,
  • Montaż urządzeń kotłowni, rekuperatora, klimatyzatorów, wyposażenia łazienek, regulatorów temperatury,
  • Rozruch kotłowni dla wygrzewania posadzek przed ułożeniem ceramiki lub paneli,
  • Uruchomienie wykonanych instalacji, szkolenie użytkownika z obsługi urządzeń.

Współpracującego z instalatorami sanitarnymi elektryka prosimy o wykonanie okablowania dla: (przewód elektryczny – linka, zapas przewodu do skrócenia min. 2m)

Ogrzewanie grzejnikowe Zasilanie 230V w pobliżu grzejników drabinkowych – gniazdko lub kabel dla zasilania grzałki elektrycznej gniazdkowej lub zintegrowanej z grzejnikiem (moc max. 900W).

Ogrzewanie powierzchniowe Kabel sterujący 4 x 1,0 mm2 pomiędzy wszystkimi regulatorami temperatury R1, R2… a odpowiadającą im szafką ogrzewania powierzchniowego SZ1, SZ2… Zasilanie 230V do szafek ogrzewania powierzchniowego SZ1, SZ2… Połączenie modułów sterujących z każdej szafki ogrzewania powierzchniowego SZ1, SZ2… z pomieszczeniem kotłowni – kabel 3×1,0 mm2.

Kotłownia, węzeł cieplny Czujnik temperatury na zewnętrznej ścianie budynku, nie niżej niż 1,5m nad ziemią na północnej ścianie budynku – kabel 3×1,0 mm2 do pomieszczenia kotłowni (przy kotle). Zasilanie 230V do kotła – podwójne gniazdo w pobliżu kotła. Sterowanie elektromagnetycznym zaworem protekcji gazu – kabel 3×1,0 mm2 od kotłowni do zaworu protekcji gazu. Regulator temperatury dla kotła – kabel 3×1,0 mm2 lub inny wg wymagań producenta urządzeń od wybranej lokalizacji do kotłowni. Zasilanie 230V dla pompy cyrkulacyjnej CWU – podwójne gniazdo w pobliżu podgrzewacza. Zasilanie elektryczne dla pompy ciepła – kabel 5×2,5 mm2 lub inny wg wymagań producenta urządzeń do wybranej lokalizacji pomieszczenia technicznego.

Wentylacja mechaniczna, rekuperacja Zasilanie 230V do rekuperatora, nagrzewnicy wstępnej/wtórnej oraz defrostera – 2 gniazda lub zasilanie 3- fazowe w zależności od typu i mocy urządzenia. Sterowanie rekuperatorami – kabel UTP lub inny wg wymagań producenta urządzeń od wybranej lokalizacji (puszka podtynkowa średnica 60 mm) do rekuperatora. GWC/defroster, czujnik temperatury na zewnętrznej ścianie budynku, nie niżej niż 1,5m nad ziemią na północnej ścianie budynku – kabel 3×1,0 mm2 do pomieszczenia gdzie będzie zainstalowany GWC/defroster. Włącznik intensywnej wentylacji – kabel sterujący 3×1,0 mm2 od wybranej lokalizacji do rekuperatora. Zasilanie 230V do przepustnic wentylacyjnych – 1 gniazdo. Sterowanie przepustnicami wentylacyjnymi – kabel 3×1,0 mm2 od wybranej lokalizacji do przepustnicy.

Instalacja wentylacji basenu Sterowanie – regulator temperatury i higrometr pomieszczeniowy – osobne kable ekranowane 2×0,25 mm2 lub inne wg wymagań producenta urządzeń od wybranej lokalizacji na hali basenowej do centrali wentylacyjnej. Zasilanie 230V do centrali basenowej – 1 gniazdo (ok. 2kW) Zasilanie 230V – 400V do nagrzewnicy elektrycznej dla centrali basenowej – kabel wg wymagań producenta. Sterowanie od nagrzewnicy elektrycznej do centrali basenowej – kabel wg wymagań producenta. Sterowanie od pompy nagrzewnicy wodnej do centrali basenowej – kabel wg wymagań producenta. Sterowanie od siłownika nagrzewnicy wodnej do centrali basenowej – kabel wg wymagań producenta. Sterowanie centralą basenową – kabel UTP lub inny wg. wymagań producenta urządzeń od wybranej lokalizacji do centrali wentylacyjnej.

Klimatyzacja Zasilanie 230V lub 380V do klimatyzacji, niezależnie do każdej jednostki zewnętrznej lub wewnętrznej wg. wymagań producenta urządzeń. Połączenie jednostek wewnętrznych i zewnętrznych klimatyzacji – kabel 4×1,5 mm2 (drut) lub inny wg wymagań producenta urządzeń. Sterowanie klimatyzacją – kabel 3×1,0 mm2 od wybranej lokalizacji do każdej jednostki wewnętrznej wg wymagań producenta urządzeń.

Instalacja solarna Zasilanie 230V do tablicy sterującej – solarnej. Czujnik temperatury od tablicy sterującej do kolektorów słonecznych – kabel 3×1,0 mm2.

Instalacja wody ze studni Zasilanie 230V lub 380V do skrzynki przyłączeniowej. Sterowanie od włącznika ciśnieniowego do skrzynki przyłączeniowej 2×2,0 mm2 lub inny wg wymagań producenta. Połączenie od skrzynki przyłączeniowej do pompy w studni – kabel 4×2,0 mm2 lub inny wg wymagań producenta. Sondy do zabezpieczenia pompy przed suchobiegiem od studni do skrzynki przyłączeniowej w budynku kabel – 3×1,5 mm2

Zdarza się niekiedy, że po obliczeniach cieplnych OZC, Klient zgłosi uwagę w rodzaju : „Liczyłem, że zapotrzebowanie na ciepło będzie mniejsze, bo dom jest porządnie ocieplony…”.

Wyniki obliczeń częstokroć rozchodzą się z naszymi wyobrażeniami o jakości docieplenia domu. Dzieje się tak, ponieważ obliczenia opierają się na normach i założeniach, między innymi takich jak:

  • Docelową temperaturę w pomieszczeniach (np. 20 dla pokoi i biur oraz 24 dla łazienek) oraz ekstremalną zewnętrzną wg. danej strefy klimatycznej (np. -20 stopni Celsjusza, dla przeważającej części kraju),
  • Brak zysków ciepła od nasłonecznienia, ponieważ interesuje nas obliczenie maksymalnej moc grzewczej, w najniekorzystniejszym momencie,
  • Wyliczonej straty nie pomniejsza się o zyski ciepła od urządzeń wewnętrznych, oświetlenia ani mieszkańców,
  • Parcie wiatru i wywoływane nim wnikanie zimnego powietrza do pomieszczeń, uwzględnia się w taki sposób jak by budynek był poddany najbardziej niekorzystnemu naporowi wiatru i to z każdej strony jednocześnie.
  • Wartość współczynnika przenikania ciepła. Optymistycznie przyjmuje się, że warstwy przegród budowlanych są wykonane materiałów, o parametrach zgodnych z wynikami badań laboratoryjnych i połączone ze sobą w sposób modelowy.

Ogrzewanie:

Grupa ogrzewań powierzchniowych, do której należy ogrzewanie podłogowe, charakteryzuje się najniższą temperaturą zasilania instalacji. Oznacza to, że w czasie mrozów, gdybyśmy zainstalowali grzejniki to będą one zasilane z kotłowni wodą o temperaturze około 70C, a w tym samym czasie ogrzewanie podłogowe będzie w stanie ogrzać budynek przy zaledwie 35C na zasilaniu.

Ta cecha ogrzewań powierzchniowych jest ściśle powiązana ze sprawnością jaką osiągają urządzenia grzewcze, takie jak kocioł kondensacyjny czy pompa ciepła. Fizyczna zasada działania tych urządzeń opiera się na zależności – im niższa temperatura zasilania instalacji tym wyższa sprawność, a co za tym idzie niższe rachunki za energię. Dlatego nie jest korzystnym ograniczanie powierzchni ogrzewania podłogowego. Dzieje się tak niestety, kiedy próbujemy wydzielić strefy nieogrzewane, takie jak na przykład pod meblami czy wanną w łazience.

Omijanie rurami ogrzewania podłogowego, miejsc w których planujemy ustawienie mebli tworzy zbędne „zimne wyspy” w obszarze ogrzewanej płyty. Oprócz samego ograniczenia mocy ogrzewania, wyłączone obszary, ze względu na nierówne rozgrzewanie się wylewki, doprowadzają do zbędnych naprężeń mechanicznych wewnątrz płyty.

Rozsądnym jest wykorzystanie maksymalnej powierzchni grzewczej posadzki, natomiast pozostawienie wylewki bez rur ogrzewania podłogowego w miejscach spodziewanego mocowania elementów, takich jak schody ażurowe, przykręcane prowadnice szaf, podstawy barierek, kominki itp.

Instalacje ogrzewania podłogowego najkorzystniej jest zastosować we wszystkich pomieszczeniach ogrzewanego budynku. Inwestorów często nurtuje pytanie czy nie było by lepiej, gdy wybiorą w sypialniach tradycyjne ogrzewanie grzejnikowe, a w pozostałych pomieszczeniach podłogowe? Zatem, czy stosować ogrzewanie podłogowe pod łóżkiem?

Dla sypialni, najczęściej podnoszoną różnicą pomiędzy ogrzewaniem podłogowym, a tradycyjnym grzejnikowym, jest szybkość reakcji ogrzewania. Jeżeli dłuższy czas reakcji uznać za wadę, to jest to w zasadzie jedyna poważna wada ogrzewania podłogowego w stosunku do grzejnikowego. Wada ta, a raczej cecha, przestaje mieć tak duże znaczenie, kiedy przyjrzeć się bliżej sposobowi korzystania z tego pomieszczenia.

Zasadniczo więc, po ustawieniu żądanej temperatury, niższej np. o 1-2C w stosunku do reszty pomieszczeń, sypialnia nie wymaga jej korygowania. Wyposażona w elektroniczne sterowanie temperaturą pozwala, nie tylko utrzymywać zadaną temperaturę z uwzględnieniem obniżeń i podwyższeń, ale ma jeszcze jedną doskonałą cechę, a mianowicie umożliwia zintegrowanie całego systemu ogrzewania w logiczną, spójną, zarządzaną np. ze smartfona, całość.

Możliwość dogrzania budynku, bądź pomieszczenia, przy pomocy ogrzewania podłogowego zależy od kilku czynników. Należą do nich zapotrzebowanie na ciepło, jakie należy dostarczyć do pomieszczenia przy bieżącej temperaturze zewnętrznej i wewnętrznej, wielkość powierzchni ogrzewania jaką mamy do dyspozycji oraz średnia temperatura na powierzchni posadzki.

Aby ogrzewanie podłogowe działało komfortowo można założyć, na przykładzie pomieszczeń mieszkalnych albo biur, że temperatura powierzchni nie powinna, w żadnym momencie sezonu grzewczego, przekroczyć 29C. Zastosowanie na posadzce okładziny drewnianej, w miejsce ceramiki, ograniczy jeszcze dopuszczalną temperaturę do około 26C. Co zatem stanie się, gdy na etapie wykonywania, zamieni się wykończenie posadzki z zaprojektowanej ceramiki na drewno?

W takiej sytuacji trzeba liczyć się z co najmniej dwojakimi konsekwencjami. Po pierwsze, ze względu na wyższy opór cieplny drewna w stosunku do ceramiki, będą występowały niedogrzania tego pomieszczenia w okresie niskich temperatur. Po drugie, zamieniona okładzina na ogrzewaniu podłogowym, przy zachowanych pozostałych parametrach, takich jak rozstaw rur czy temperatura czynnika grzewczego, będzie rozgrzewana ponad miarę co, doprowadzić może do jej przedwczesnego zużycia i uszkodzenia.

Prawidłowym rozwiązaniem jest przemyślany projekt i stosowanie się do jego wskazówek.

W typowych projektach architektonicznych pozioma izolacja podłogi na gruncie bywa o grubości 10 cm (twardego styropianu lub styroduru), a na stropie między kondygnacyjnym 5 cm. Z punktu widzenia izolacyjności cieplnej i wykonania instalacji, zwiększenie grubości do minimum 15 cm na gruncie i 10 cm na stropie między kondygnacyjnym, jest korzystne.

Większa grubość izolacji to przede wszystkim lepsza izolacyjność cieplna, względem gruntu pod budynkiem lub pomieszczeń nieogrzewanych. Daje jednak również możliwość unikania kolizji, układanych w tej warstwie instalacji (wodnych, ogrzewania, centralnego odkurzacza, wentylacji itp.)

Innym ważnym argumentem, za zwiększeniem grubości poziomych izolacji termicznych, jest możliwość ‚skorygowania’, na etapie wykonawczym, nierówności jakie powstały przy wcześniejszych pracach np. wylewanie chudego betonu czy stropu.

Im grubsza warstwa styropianu pod posadzką, tym ważniejsze jakiej będzie on twardości. Decydując się na izolacje, pod wylewką, o grubości 15cm i więcej trzeba zwrócić na to szczególną uwagę. Konsekwencją zastosowania zbyt miękkiego styropianu, w grubej warstwie, może być pękanie wykonanej posadzki. Stosować należy tylko sprawdzony styropian. W takich przypadkach korzystamy z produktu firmy Austrotherm o oznaczeniu EPS 037.

Można oczywiście kupić jeszcze twardsze odmiany styropianu albo super twardy styrodur. Jenak ułożenie go równo na posadzce, wymaga zawsze docinania, co w przypadku wysokiej twardości jest bardzo pracochłonne. Inaczej mówiąc zbyt duża twardość styropianu to niepotrzebnie wysokie koszty jego zakupu oraz ułożenia.

Zakładane w projekcie grubości izolacji pod płytą wylewki, należy zweryfikować na budowie. Zdarza się bowiem, że chudy beton nie został równo wylany albo strop lekko osiadł przy betonowaniu.

Przed zakupem izolacji pod ogrzewanie podłogowe i dostarczeniem go na budowę, układane grubości styropianu powinien skontrolować wykonawca wylewki. To on ma odpowiadać za to, żeby posadzka później nie pękała, powinien więc skonsultować ostatecznie ile centymetrów izolacji, a tym samym jaka grubość wylewki, znajdzie się w każdym pomieszczeniu.

Zastosowanie, w pomieszczeniach z ogrzewaniem podłogowym, systemu elektronicznego sterowania pozwala na precyzyjne dopasowanie temperatury do bieżących oczekiwań użytkownika.

W skład systemu wejdą:

  • regulatory temperatury, termostaty montowane w pomieszczeniach
  • sterowniki montowane w szafkach razem z rozdzielaczami do ogrzewania
  • siłowniki ograniczające ogrzewanie w danym pomieszczeniu,

Działanie systemu, racjonalizuje wykorzystanie energii cieplnej, w myśl zasady, że skoro nie trzeba grzać, bo została już osiągnięta właściwa temperatura, to nie ma również potrzeby pompowania wody w ten fragment podłogi. Zapobiega to oczywistemu marnowaniu ciepła, traconego przy przegrzewaniu pomieszczeń, ale również marnowaniu energii elektrycznej przez pompę.

Zaletą takiego systemu jest to, że po osiągnięciu, we wszystkich pomieszczeniach, zadanej temperatury, system grzewczy przejdzie automatycznie w stan oczekiwania, wyłączając wszystkie urządzenia. Uśpienie takie będzie trwało do ponownego pojawienia się potrzeby grzania w którymkolwiek z pomieszczeń.

Wentylacja:

W budynkach wyposażonych w wentylację z rekuperacją rolą okapu kuchennego jest eliminowanie z powietrza tłuszczu uwalnianego przy gotowaniu oraz zatrzymanie części powstających tam zapachów. Stanie się tak wtedy, kiedy okap zostanie wyposażony we wkład z filtrem węglowym oraz wolny wypływ powietrza do pomieszczenia.

Filtry takie są dostępne jako akcesoria dla większości modeli okapów kuchennych. Wymiana nie jest skomplikowana, a filtr wystarcza na kilka miesięcy, zależnie od intensywności używania.

Dzięki takiemu rozwiązaniu korzysta się na sprawnej wentylacji we wszystkich pomieszczeniach nie tracąc równocześnie energii. W kuchni okap usuwa tłuszcz z powietrza, kiedy coś się gotuje, a wentylacja mechaniczna dba nieprzerwanie o komfort mieszkańców, zastępując zużyte powietrze świeżym.

Za wymianę powietrza w budynku, także w kuchni, odpowiada więc wentylacja mechaniczna i to ona pozbywa się z pomieszczeń niechcianych zapachów, na przykład po gotowaniu.

Nieprzyjemna suchość powietrza, którą odczuć można zimą w pomieszczeniach z wentylacją mechaniczną, ale nie tylko w nich, wynika z dostarczania znacznych ilości powietrza zewnętrznego do budynku. Powietrze na zewnątrz, silnie przemrożone jest praktycznie pozbawione wilgoci, dlatego wprowadzanie go w takich ilościach do budynku wynosi z niego wilgoć, która się tam znajduje.

Źródłem wilgoci dla powietrza w pomieszczeniach jesteśmy my, ludzie. Dzieje się tak, ponieważ każdy z nas oddaje do niego około 80 gramów wody na godzinę. Innymi źródłami wilgoci są również otaczające nas przedmioty takie jak rośliny, schnące pranie albo niedawno umyta podłoga.

Praktycznym sposobem radzenia sobie, z niską wilgotnością powietrza w okresie silnych mrozów, jest zredukowanie wydajności wentylacji, do niezbędnego minimum. Można również pomyśleć o zwiększeniu ilości wilgotnych przedmiotów w pomieszczeniu np. więcej kwiatów albo w skrajnym przypadku, zaopatrzenie się w mechaniczny nawilżacz powietrza.

Najlepszym rozwiązaniem tego problemu jest jednak upewnienie się, że zakupiony rekuperator posiada specjalny wymiennik do odzysku wilgoci z powietrza wywiewanego tzw. wymiennik entalpiczny. Działanie tego wymiennika, oprócz odzysku ciepła, co naturalne dla rekuperatorów, pozwala również odzyskiwać część usuwanej z pomieszczeń wilgoci.

Anemostat (lub kratka wentylacyjna) jest widocznym od strony pomieszczenia zakończeniem instalacji. Warto zadbać o jego odpowiednie umieszczenie jak i dobre zabudowanie.

Jeżeli nie zajmuje się tym profesjonalne ekipa, to może się okazać, że powycinane w suficie otwory na anemostaty mogą okazać się zbyt duże. W takim przypadku, przed montowaniem samych anemostatów, trzeba je zmniejszyć, co oznacza dodatkową pracę i niepotrzebne koszty.

Wielkość wycinanego otworu powinna odpowiadać średnicy wewnętrznej anemostatu, którą można odczytać z projektu wentylacji. W tym przypadku trzeba również pamiętać, że zbyt mały otwór w GK można łatwo powiększyć ale zmniejszyć już niekoniecznie.

Do niektórych elementów wentylacji powinien być dostęp nawet po zabudowaniu sufitów płytami GK. Należą do nich przepustnice, filtry, rewizje na przewodach, nagrzewnice itp.

Jeżeli nie wykonuje tego profesjonalna ekipa, wtedy budowlańca, który będzie wykonywał zabudowy GK należy o tym poinformować i dopilnować, aby wykonał on odpowiednie drzwiczki rewizyjne.

Skrzynka rozprężna to element, który znajduje się nad sufitem gipsowo-kartonowym a od dołu przymocowany jest do niego anemostat. Skrzynka ta ma swoje wymiary, dlatego wycięty otwór w GK musi uwzględnić jego montaż np. znajdować się w odpowiednio dużej odległości od stelażu GK. Innym istotnym parametrem jest również jej wysokość.

Jeżeli nie zajmuje się tym profesjonalna firma, warto zadbać o to, aby obniżenie sufitu podwieszanego było co najmniej takie, aby ukryć skrzyknę rozprężną znajdującą się nad GK.

Powietrze którego chcemy się pozbyć z budynku może zawierać zapachy. Dlatego usuwanie go przez ścianę zewnętrzną, pomimo że dopuszczalne np. przy zachowaniu wymaganych odległości od okien, nie zawsze będzie dobrym pomysłem.

Zamiast w ścianie zewnętrznej można umieścić wyrzut zużytego powietrza w połaci dachowej. To rozwiązanie dla dachów płaskich nie nastręcza żadnych problemów technicznych, gdyż używamy do tego celu gotowych elementów dachowych.

Dla dachów, które posiada większość domów jednorodzinnych a więc spadzistych, z dachówką ceramiczną, można również zastosować typowe elementy systemów odwentylowywania, które każdy producent dachówki ma w ofercie. Elementy takie wyglądają jak niewielkie grzybki na dachu. Należy jednak pamiętać, że przepływ przez nie, a co za tym idzie, wyrzut powietrza jest niewielki, czyli dla rekuperatora potrzebnych będzie co najmniej kilka sztuk.

Dla niewielkiego domu jednorodzinnego w jedną wyrzutnię połączyć trzeba np. trzy lub cztery takie elementy dachowe.

Projekty:

PB – Projekt budowlany instalacji, to najpowszechniej spotykana forma dokumentacji projektowej. Jest on składany, wraz z innymi branżami oraz wymaganymi załącznikami do urzędu, w celu uzyskania pozwolenia na budowę domu czy innego obiektu.

Kompletność tego opracowania, jeżeli chodzi o część techniczną, jest bardzo ograniczona. Zawiera on tylko niezbędne, dla urzędu, podpisy i załączniki, jednak technicznie jest dosyć ogólny.

Sygnalizuje on w jakie instalacje będzie wyposażony budynek, bez wchodzenia w techniczne detale. Dla projektu budowlanego nie wykonuje się szczegółowych zestawień materiałów ani kosztorysów.

PW – Projekt wykonawczy, stanowi uszczegółowienie założeń przyjętych w projekcie budowlanym. Nie podlega on odbiorowi urzędowemu w taki sam sposób jak projekt budowlany, dlatego od strony formalnej nie musi być w nim tylu załączników.

Dla wykonawcy instalacji, stanowi „mapę drogową”, tego jak ma on wykonać daną pracę, a ponadto na nim, powinny zostać zanotowane i zaznaczone wszelkie odstępstwa, które wynikną w trakcie prowadzenia prac.

Tak uzupełniony projekt wykonawczy, staje się projektem po-wykonawczym, którego każdy inwestor powinien żądać, przy zakończeniu prac, od swojego instalatora.